De retour reis die nooit plaatsvond

++++++Text is in Dutch++++++++++

1

‘Westerbork-Auschwitz, Auschwitz-Westerbork’ staat op dit metalen treinbord. De terugreis die wordt vermeld wordt door niemand gemaakt. Op 15 en 16 juli 1942 vertrekken de eerste twee treinen met ruim 2000 joden van doorgangskamp Westerbork naar het vernietigingskamp Auschwitz in Polen.

2

De geschiedenis van kamp Westerbork is onlosmakelijk verbonden met het lot dat de Joodse gemeenschap tijdens de Tweede Wereldoorlog trof. De Jodenvervolging die zich tussen 1940 en 1945 afspeelde, zorgde ervoor dat een gemeenschap die zich sinds honderden jaren in Nederland bevond, grotendeels werd uitgeroeid.

Bijna 107.000 mensen zijn met 97 transporten vanuit kamp Westerbork gedeporteerd.
Op 15 juli 1942 vertrok het eerste transport naar Auschwitz-Birkenau. Vanaf 2 maart 1943 tot 16 november 1943 was er sprake van een wekelijks ritme: iedere dinsdag vertrok een trein met duizend tot soms meer dan drieduizend personen.

westerdeparture
De deportaties werden georganiseerd vanuit Berlijn: datum, bestemming en het aantal te deporteren mensen. De SS-commandant van Westerbork was verantwoordelijk voor het opstellen van de transportlijsten. De uitvoering werd overgelaten aan de Joodse kampleiding. De bestemming was meestal Auschwitz of Sobibor. Enkele keren Bergen-Belsen en Theresienstadt en soms een ander kamp. Het laatste grote transport vertrok met 279 Joden op 13 september 1944 naar Bergen-Belsen. Slechts 5.000 gedeporteerden overleefden de oorlog.

De gevangenen in Westerbork leven tussen hoop en vrees, van transport tot transport. De avond voor het vertrek is ondraaglijk. In de barak wordt dan bekendgemaakt wie moet vertrekken. De volgende dag is er geen ontkomen aan. In iedere smerige wagon van de lange trein worden soms wel 70 mensen met bagage gepropt. De deuren worden aan de buitenkant vergrendeld. ‘Mannen wordt het te machtig, ze slikken de tranen weg. De trein gilt; de giftige slang begint te schuifelen’, schrijft Philip Mechanicus in Westerbork in zijn dagboek.

Vanuit Nederland zijn 107.000 joden en 245 Sinti en Roma grotendeels via Westerbork weggevoerd.

4

 

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s